Logo Universiteit Utrecht

Medieval Memoria Online

3. Objecten

Samenvatting

Het onderdeel Memorial objects bevat inventarisaties en beschrijvingen van:

  • Grafmonumenten en grafzerken: hieronder worden alle soorten stenen en metalen grafbedekkingen verstaan, evenals cenotafen
  • Memorievoorstellingen: deze bestaan (meestal) uit een bijbelse of heiligenvoorstelling, met in de meeste gevallen de gebedsportretten van de te gedenken personen, vaak vergezeld van hun beschermheiligen, een tekst met hun naam en sterfdatum en een oproep tot gebed voor hun zielenheil, en – indien van toepassing – hun wapenschilden

Grafzerk van Keimpe van Hottinga († 1535) met de figuur van Johannes de Evangelist. Keimpe was sinds 1511 pastoor van de kerk in Nijland (Friesland) waar hij ook werd begraven. Van Friese zerken is in veel gevallen de kunstenaar nog bekend; deze zerk is van Gerbren de beeldsnijder, zie MeMO memorial object ID 233

Opgenomen zijn beschrijvingen van objecten die (tenminste gedeeltelijk) nog bestaan en die zeker of hoogstwaarschijnlijk afkomstig zijn uit middeleeuwse instellingen die gevestigd waren op het grondgebied van het huidige Nederland. Daaronder vallen ook objecten waarvan de huidige verblijfplaats onbekend is en waarvan foto’s en moderne beschrijvingen bestaan. Niet opgenomen zijn objecten in beschrijvingen en tekeningen in middeleeuwse en zestiende-eeuwse archiefstukken zoals boedelinventarissen, en handschriften van geschiedkundigen zoals Arnoldus Buchelius (1565-1641) waarvan niet bekend is of ze nog bestaan.

Memorietafel van de familie Van Beesd van Heemskerk – Van Diemen uit Delft. Oorspronkelijk werden alleen de ouders op het tekstbord genoemd, maar nadat hun zoon Dirk overleed, werd een memorietekst voor deze kartuizermonnik toegevoegd. Het drieluik bevond zich in het kartuizerklooster bij Delft, zie MeMO memorial object ID 504

Uitgangspunt voor de beschrijvingen is het gehele object. De combinatie van verschillende soorten gegevens kan aanwijzingen bieden betreffende het gebruik en functioneren van het object. Daarom zijn behalve over de voorstelling en de decoratie ook bijvoorbeeld velden opgenomen waarin het gebruikte materiaal en veranderingen van het object kunnen worden beschreven. Zo zijn voor een groot deel van de memorievoorstellingen de bijbehorende teksten verloren gegaan. Van gebeeldhouwde memorievoorstellingen, grafmonumenten en grafzerken is in veel gevallen de oorspronkelijke polychromie verdwenen. Dit kan belangrijke consequenties hebben voor het achterhalen van het gebruik en de functies van de objecten.